Stanisław Lesikowski
Biografia
Stanisław Lesikowski, ps. „Las”, urodził się 21 kwietnia 1906 roku w Tucholi. Jako dziecko wykazywał zdolności malarskie i kreślarskie, należał do Związku Harcerstwa Polskiego. Uczył się w Seminarium Nauczycielskim w Tucholi, a dzięki artystycznym zdolnościom władze pomogły mu dostać się na kursy artystyczno-malarskie w Bydgoszczy.
Przypuszczalnie w 1927 roku został powołany do służby wojskowej w 16 Pomorskiej Dywizji Piechoty. Nie mogąc znaleźć pracy jako nauczyciel, ukończył trzyletni kurs optyczny i pracował jako optyk w Kartuzach, Gdyni i Kościerzynie. W 1931 roku ożenił się ze Stefaną Szefler ps. „Jaskółka”; mieli dwie córki: Teresę i Lidię.
Pod koniec sierpnia 1939 roku został przydzielony do 66 Kaszubskiego Pułku Piechoty. Walczył w bitwie nad Bzurą, potem w obronie Warszawy, gdzie został ranny w nogę. Po kampanii wrześniowej, w ramach wysiedleń, trafił do Generalnego Gubernatorstwa, skąd wrócił do Kościerzyny i utworzył konspiracyjną komórkę wywiadowczą. W marcu 1940 roku osiadł w Kościerzynie i nawiązał współpracę z Polską Armią Powstania (PAP), zostając komendantem rejonu, a później okręgu. Zorganizował sieć konspiracyjną obejmującą wiele miejscowości na Pomorzu.
Lesikowski zasłynął z akcji dywersyjnych na linii kolejowej Chojnice-Tczew w nocy z 8 na 9 czerwca 1942 roku, gdzie wykolejono pociąg relacji Berlin-Królewiec, oraz 20-21 czerwca 1942 roku, gdy wykolejono pociąg wojskowy w rejonie Mijanki. W 1943 roku nawiązał kontakt z Armią Krajową i po scaleniu PAP z AK został komendantem obwodu AK Kościerzyna.
W nocy z 24 na 25 kwietnia 1944 roku został aresztowany przez gestapo. Torturowany, oślepiony, trafił do więzienia w Gdańsku, a następnie do obozu koncentracyjnego Stutthof. Został powieszony na szubienicy obozowej 15 lub 26 lipca 1944 roku. Pochowano go na cmentarzu na Zaspie w Gdańsku. W 1948 roku pośmiertnie odznaczono go Orderem Krzyża Grunwaldu III klasy.