Jan Cervus Tucholczyk

Prawnik, gramatyk, leksykograf, duchowny, wykładowca Akademii Krakowskiej
30.11.-0001 Tuchola

Biografia

Jan Cervus Tucholczyk, a właściwie Jan Jelonek, przyszedł na świat w Tucholi. Jego nazwisko rodowe, Jelonek, zostało zlatynizowane na Cervus. Był człowiekiem wielu talentów - prawnikiem, gramatykiem, leksykografem, a także duchownym i wykładowcą Akademii Krakowskiej.

W 1523 roku zdobył bakalaureat sztuk wyzwolonych na Akademii Krakowskiej, po czym podjął pracę jako nauczyciel w szkole cysterskiej w Jędrzejowie. Tam też powstał jego pierwszy podręcznik teologii pastoralnej. W 1530 roku powrócił do Krakowa, gdzie prowadził wykłady z gramatyki łacińskiej, a w 1531 uzyskał tytuł mistrza sztuk wyzwolonych. Mimo naukowych sukcesów, borykał się z trudnościami materialnymi. Równolegle ze studiami prawniczymi prowadził nieregularne wykłady na Akademii.

W 1534 roku objął stanowisko rektora szkoły katedralnej we Lwowie, z którego zrezygnował w 1539. Rok później został kanonikiem katedralnym we Lwowie, a w 1541 przyjął święcenia kapłańskie. Jego dalsze losy nie są dokładnie znane, wiadomo, że zmarł około 1557 roku.

Największym dziełem Jana Cervusa jest 'Farrago actionum juris Magdeburgensis' z 1531 roku - najobszerniejszy polski traktat o prawie miejskim, zawierający także słowniczek polskich terminów prawniczych. Praca ta zdobyła dużą popularność i uznanie, a sam autor jest uważany za jednego z najwybitniejszych polskich leksykografów łacińskich pierwszej połowy XVI wieku. Opublikował również gramatykę łacińską z polskimi tłumaczeniami przykładów.

Zobacz pełny artykuł na Wikipedii

Osiągnięcia

Autor najobszerniejszego polskiego traktatu o prawie miejskim 'Farrago actionum juris Magdeburgensis' (1531)
Uznany za najlepsze osiągnięcie polskiej leksykografii łacińskiej pierwszej połowy XVI wieku
Wydał gramatykę łacińską z polskimi tłumaczeniami (1553)
Pełnił funkcję rektora szkoły katedralnej we Lwowie (1534-1539)
Był kanonikiem katedralnym we Lwowie i wykładowcą Akademii Krakowskiej

Ciekawostki

Jego nazwisko 'Cervus' to zlatynizowana forma polskiego 'Jelonek'.
Mimo bycia duchownym, stale borykał się z trudnościami materialnymi.
Napisał podręcznik teologii pastoralnej jeszcze jako nauczyciel w szkole cysterskiej w Jędrzejowie.

Udostępnij